fbpx Οι Σαρακατσάνοι της Ροδόπης
ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΤΩΡΑ
Σάββατο, 14 Σεπτεμβρίου, 2019 - 10:00
ΜΕ ΡΙΖΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ - ΑΓΡΑΦΩΝ - ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ

Οι Σαρακατσάνοι της Ροδόπης

ΑΡΘΡΑ
Σαρακατσάνοι Θράκης
Παράσχος Ανδρούτσος

Τα επώνυμα των πρώτων Σαρακατσάνων που ήλθαν στην Ροδόπη

Γράφει ο Παράσχος Ανδρούτσος

Μέρος Β' (τελευταίο)

Το τσελιγκάτο του Δ. Γκουντόλια (Λεκάνη): Είχε 16 οικογένειες, 80 άλογα και 3.500 γιδοπρόβατα. Μέλος αυτού του τσελιγκάτου ήταν και ο Σκαμνός Σπύρος (Παλλάδιο) και Γιώργος (Σάλπη). Ο φίλος Γιάννης (Διαλαμπή, Ρέστας Γεώργιος και Νικόλας (Ίασμο), Μπίκος Νικόλαος (Παλλάδιο).

Το τσελιγκάτο του Γκουντάκου Χρ.: Είχε 30 οικογένειες, 50 άλογα και 2.500 γιδοπρόβατα. Μεταξύ των άλλων μέλη του τσελιγκάτου ήταν και ο Γκουντάκος Κώστας και τα παιδιά του Πέτρος (Πέτκος), Χρήστος (Πόρπη), Βουλγαρίδης Αντώνης και τα παιδιά του Γιάννης, Κώστας, Κίτσος (Διαλαμπή). Θανασούλας Κώστας (Μαρώνεια). Φλωροκάπης Κώστας (Πόρπη). Γεωργαντάς Δήμος, Γιάννος και Χρηστάκος (Γλυκονέρι). Οι Γκουντακαίοι μέχρι το 1935 λεγόταν Γεωργανταίοι.

Τσελιγκάτο Γκούρτσα: Είχε 4 οικογένειες, 15 άλογα και 1.000 γιδοπρόβατα. Ο Φλώρος Γιάννης ήλθε στην Αμβροσία.

Τσελιγκάτο του Βασίλη Γραβάνη: Είχε 60 οικογένειες, 300 άλογα και 17.000 γιδοπρόβατα. Η οικογένεια των Γκραναίων ήλθε στην Αμβροσία ο Χρήστος και ο Γιώργος. Μπίτιλης Γιώργος (Γλυκονέρι).

Τσελιγκάτο Αλ. Δαλακούρα: Οικογένειες 30, γιδοπρόβατα 8.000, άλογα 120. Κούτρας Μήτρος (γαμπρός), Νταλακραίϊκος (Διαλαμπή).

Τσελιγκάτο Ζάρα: Οικογένειες 60, γιδοπρόβατα 14.000, άλογα 250. Οικογένεια Ζαραίων, Κώστας και Ζήσης (Σάλπη), Ζάρας Γιώργος, Βαγγέλης, Κώστας, Μήτρος, Γιάννης (Γλυφάδα), Καρανάσιος Γιάννης (Σάλπη), Μπατζαίοι, Δήμος και Νικόλας (Γλυφάδα). Καραμπούτος Θανάσης (Σάλπη), Κουρκούτας Νίκος (Γλυφάδα), Μπλαρνός Νίκος (Σάλπη), Μπλετσαίοι, Ζήσης, Δήμος, Κώστας (Παγούρια), Τσάκαλος Γιώργος και τα παιδιά του, Γιάννος (Σάλπη), Νικόλαος, Ζήσης (Διαλαμπή) και Δήμος (Μωσαϊκό).

Τσελιγκάτο του Καλτσά Μήτρου: Είχε 20 οικογένειες, 4.000 γιδοπρόβατα και 100 άλογα. Οικογένεια Καλτσά Γιώργου και τα παιδιά του, Δήμος Κώστας, Μήτρος (Διαλαμπή), Καλτσάς Γιάννος και τα παιδιά του Βαγγέλης, Μήτρος (Διαλαμπή), Καλτσάς Κωστούλας και τα παιδιά του Γιανκούλας, Βαγγέλης, Μήτρος (Διαλαμπή), Καλτσάς Λάμπρος και τα παιδιά του Βαγγέλης, Γιάννος, Κώστας (Διαλαμπή), Καλτσάς Μήτρος και τα παιδιά του Βαγγέλης, Γιάννος, Γιώργος, Μακεδών (Διαλαμπή), Καλτσάς Χρ. Θανάσης (Διαλαμπή), Καλτσάς Γιαννάκος (Διαλαμπή). Βεδούρας Αλέξης (γαμπρός Καλτσέικος), Χρήστος, Γιώργος, Γιάννης και Μήτρος (Διαλαμπή). Από τους Καλτσάδες από την Διαλαμπή κατάγεται και ο αρχαιολόγος Καλτσάς Νικόλαος, ήταν διευθυντής από το 2001 μέχρι το 2012 του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου Αθηνών με πλούσιο ανασκαφικό έργο στο ιερό της Αθηνάς και του Ποσειδώνα στην Ναύπακτο.

Τσελιγκάτο του Γ. Καπούλα: 20 οικογένειες, 3.500 γιδοπρόβατα, 70 άλογα. Γούλας Στέργιος και Κώστας (Παλλάδιο), Γκράνας Κώστας και Γιάννος (Παλλάδιο).

Τσελιγάκτο του Καραγιάννη (Κατσαντώνη): 5 οικογένειες, 20 άλογα, 1.000 γιδοπρόβατα. Οικογένεια του Καραγιάννη Κώστα και ο γιος του Δήμος (Σάλπη), Καραβαγγέλης Βαγγέλης και τα παιδιά του Δημήτρης, Γιάννος και Δήμος (Αμβροσία).

Τσελιγκάτο του Γ. Καργιώτη: Οικογένειες 35, γιδοπρόβατα 7.000, άλογα 250, οικογένεια του Ράφτη Βασίλη και τα παιδιά του Δημήτρης (Μπούτηλης), Χρήστος (Σάλπη). Σταμαίοι, Χριστόδουλος (Αμαξάδες), Ράφτης Σταύρος (Σάλπη), Ντίνας Γιάννος (Αμαξάδες).

Τσελιγκάτο Κάρλοβου (Καραγιάννη): Οικογένειες 60, γιδοπρόβατα 18.000, άλογα 200. Κουτραίοι Κώστας, Κίτσος, Βασίλης (Διαλαμπή), Γκουτζαμπασαίοι Γιώργος, Δήμος (Διαλαμπή), Γιατσαίοι Απόστολος, Νικόλας, Γιάννος (Αμβροσία). Από το τσελιγκάτο αυτό κατάγεται και η σύζυγος μου Γιάτσου Δήμητρα του Ιωάννη.

Τσελιγκάτο Κεφάλα: Οικογένειες 10, γιδοπρόβατα 1.500, άλογα 50. Οικογένεια Κεφάλας Απόστολος (Γλυκονέρι), Πιστόλας Μήτρος (Γλυκονέρι).

Τσελιγκάτο Κουτσογιάννη (Φλέτρα): Οικογένειες 25, άλογα 100, γιδοπρόβατα 3.500. Οικογένεια του Φλέτρα Απόστολου και τα παιδιά του Γιάννης (Διαλαμπή), Κώστας (Σιδηροχώρι), Δημήτρης (Παγούρια), Στέργιος (Παγούρια). Κουτσογιάννης Κώστας και τα παιδιά του Γιάννης (Διαλαμπή), Βασίλης, Σπύρος, Νικόλαος, Χρήστος (Σιδηροχώρι), Δαλακούρας Χρήστος και τα παιδιά του Γιάννης και Θανάσης (Διαλαμπή, Κουτσογιάννης Χρήστος (Ασκηταί), Μουτσάνας.

Τσελιγκάτο του Ι. Κούτρα: Οικογένειες 40, γιδοπρόβατα 8.000, άλογα 250. Κλειτσουταίοι Παναγιώτης και το παιδί του Χήτας (Γλυκονέρι).

Τσελιγκάτο Κουτρουλός Κ.: Οικογένειες 30, γιδοπρόβατα 2.500, 50 άλογα. Οικογένεια Κούκου Μήτρου (Μαρώνεια). Παναίοι Μιχάλης, Γιάννος, Κώστας (Μαρώνεια).

Τσελιγκάτο Κυτίπη: Οικογένειες 15, γιδοπρόβατα 1.500, άλογα 40. Οικογένεια Κυτπαίων, τα παιδιά του Βαγγέλης, Χρήστος, Κώστας, Γιώργος (Αμαξάδες). Τριάντης Θανάσης (Διαλαμπή). Τζελέπης Βασίλης (Διαλαμπή).

Τσελιγκάτο Αθ. Λεπίδα (Τσολάκης): Οικογένειες 60, άλογα 300, γιδοπρόβατα 18.000. Τζουτζαίοι, Μήτρος (Αμαξάδες) και Κώστας (Διαλαμπή).

Τσελιγκάτο Λιαπαίων: Οικογένειες 15, γιδοπρόβατα 4.500, άλογα 100. Τα παιδιά τον Λιάπη Γιώργου, Δημήτρης, Κώστας, Θανάσης, Βασίλης (Διαλαμπή). Κυριακού Αλέξης και το παιδί του Μιχάλης (Διαλαμπή).

Τσελιγκάτο του Αλεξ. Μίγγου: Οικογένειες 20. γιδοπρόβατα 3.000. άλογα 80, οικογένειες Κουτσογιάννη Κώστα και Γιάννη (γαμπρός του Αλεξ. Μίγγου) (Μωσαϊκό). Μπηλιός Κώστας και Θανάσης (Ίασμος). Κλειτσιώτης Αναστάσιος (Μωσαϊκό).

Τσελιγκάτο του Κ. Μπαζντάνη: Οικογένειες 10, γιδοπρόβατα 2.000, άλογα 40. Μπαζνταναίοι, Γιώργος και Κώστας (Παλλάδιο). Αραπαίοι Γιάννος, Γιώργος (Διαλαμπή).

Τσελιγκάτο του Μπουτομήτρου: Οικογένειες 25, γιδοπρόβατα 4.000, άλογα 80. Οικογένεια Ζάρα Βασίλη (Αμαξάδες).

Τσελιγκάτο του Θ. Παχούμη: Οικογένειες 25, γιδοπρόβατα 6.000, άλογα 100. Οικογένεια Παχουμαίων, Θόδωρος, Μήτρος και Γιώργος (Αμβροσία). Νάκος Χρήστος (Αμβροσία). Κόνιαρης Μήτρος (Αμβροσία), Φαλεκαίοι, Δημήτρης, Παναγιώτης, Πέτρος (Σάλπη). Καρακώστας Κώστας (γαμπρός Παχουμέϊκος) (Αμβροσία).

Τσελιγκάτο του Πιστόλα Νίκα: Οικογένειες 40, γιδοπρόβατα 8.000, άλογα 150. Ράφτης Μήτρος και τα παιδιά του Γιώργος, Κώστας και Δήμος (Γλυκονέρι). Γκασνταραίοι - Μουτσιαναίοι - Νταλακραίοι: Γιώργος και τα παιδιά του Μήτρος και Θόδωρος (Σάλπη). Νταλακούρας Κώστας (Αμαξάδες). Μακραίοι: Σπύρος (Σάλπη). Κιτσιάς Χρήστος (Ίασμος).

Τσελιγκάτο του Δ. Τζελέπη: Οικογένειες 35, γιδοπρόβατα 18.000, άλογα 250. Τζελέπης Χρήστος και τα παιδιά του Μήτρος, Θόδωρος και Τάσος (Αμβροσία), Τζελέπης Απ. Μήτρος και τα παιδιά του Αποστόλης, Γιώργος, Γιάννος, Κίτσος (Παλλάδιο).

Τσελιγκάτο Τσιλιγγίρη Βασίλη: Οικογένειες 50, γιδοπρόβατα 13.000, άλογα 250. Τσιλιγγιραίοι: Βασίλης (Παλλάδιο), Χαράλαμπος (Παλλάδιο), Σπύρος (Αμβροσία). Φαλέκας Δήμος και τα παιδιά του, Μήτρος, Κώστας, Αλέξης. Μαχαίρας: Μήτρος (Παλλάδιο), Χρήστος (Σάλπη). Ντόντης Γιάννος και Κώστας (Σάλπη). Ρόιδος Θανάσης, Κώστας, Γιώργος (Παλλάδιο). Παχουμαίοι: Μήτρος, Νίκας, Γιάννος, Θανάσης, Σπύρος (Παλλάδιο). Ο Βασίλης Τσιλιγγίρης ήταν ένας από τους τρεις μετόχους της εταιρίας ηλεκτροφωτισμού στο Καζανλίκ της Βουλγαρίας μέχρι το 1919 και κύριος μέτοχος της εταιρίας ως το 1940. 

Τσελιγκάτο του Χατζηγιαννάκου - Χατζημητρακούδα: Οικογένειες 60, γιδοπρόβατα 16.000, άλογα 250. Χατζουπουλαίοι ή Δημητρακδαίοι: Νίκος, Δήμος, Ζήσης (Γλυφάδα). Μπαμπαλαίοι (Παγούρια). Κουτάβας Απόστολος (Παγούρια), Κουτάβας (Κατσιγιάννης) Ιωάννης (Διαλαμπή). Κωτούλας (Κατσιγιαννάκης) Ιωάννης (Διαλαμπή), Φλωροκάπης (Ναλμπάντης) Νίκος (Διαλαμπή). Καρδάκος Γρηγόρης (Πόρπη).

Τσελιγκάτο του Χατζηχρήστου: Οικογένειες 60, γιδοπρόβατα 14.000, άλογα 250. Μπανιωταίοι Θανάσης και Μήτρος (Γλυκονέρι), Κώστας και Βαγγέλης (Παγούρια). Γούλας Μπατάκος (Ν. Σάντα). Γιαννιλαίοι Κώστας (Παλλάδιο).

Κατά την διάρκεια της βουλγαρικής κατοχής την 29-6-1941 μεταξύ των οκτώ Σαρακατσαναίων που σφαγιάσθηκαν στην Δράμα από τους Βουλγάρους, σφαγιάσθηκαν και ο Αράπης Γιάννης από την Διαλαμπή. 

Άξιο τέκνο μεταξύ πολλών άλλων Σαρακατσαναίων στην Ροδόπη είναι και ο Βασίλης Σερμπέζης που γεννήθηκε στη Νέα Σάντα, διδάκτωρ του τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Δ.Π.Θ. και αναπληρωτής καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο της Μεθοδικής Διδακτικής του ελληνικού παραδοσιακού χορού, εκφραστής δημοτικού τραγουδιού, εκδίδοντας μάλιστα 114 δημοτικά τραγούδια. Για την προσφορά του στην επιστήμη και τον πολιτισμό καταχωρήθηκε στη διεθνή εγκυκλοπαίδεια "Who is Who". 

Τέλος, είδαμε ότι η αξιοκρατία, η ιεραρχία, ο ηρωικός τρόπος ζωής, τα ήθη και τα έθιμα, αλλά και η περηφάνια επικρατούσαν καθ' όλη την διάρκεια της ζωής των Σαρακατσαναίων. Στην σημερινή γενιά βλέπουμε να επικρατεί ο ισοπεδωτισμός, η αναρχία, η διάλυση της οικογένειας, οι παρακμιακές εκδηλώσεις, καθώς και ο χλευασμός κάθε ελληνοπρεπούς τάσεως. Η δουλικότητα και η ξενομανία κυριαρχούν στην ελληνική κοινωνία. Τα συμπεράσματα πλέον βγαίνουν μόνα τους. Η Σαρακατσάνικη κληρονομιά μας δείχνει τον δρόμο...

Πηγές

  • Wikipedia
  • Γιώργος Βλάχος Ενδοχώρα
  • Έντυπο Σαρακατσάνικα Τσελιγκάτα στα βουνά της Δράμας. Έκδοση Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δράμας, συγγραφέας κειμένων Γιώργος Τσαούσης

Σχετικά Άρθρα

Μικροκομοτηναίικα

Ποιος,  η τι φταίει που φτάσαμε να φορτωθεί σε τέτοια μεγάλα ποσοστά επιδημιολογικά η χώρα μας, αλλά  και ο νομός Ροδόπης,  προφανώς είναι ένα δύσκολο ερώτημα για να απαντηθεί.