fbpx Χρονοτοπία 21.10.2015
ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΤΩΡΑ
Τετάρτη, 21 Οκτωβρίου, 2015 - 11:00
«Υπάρχει μια φυλή ανθρώπων, μια φυλή θεών?» Πίνδαρος (ΣΤ ΄ Ωδή Νεμεονίκου) Γράφει o Γιώργος Λεκάκης

Χρονοτοπία 21.10.2015

ΑΡΘΡΑ
ΑΦΙΕΡΩΜΑ: ΑΡΧΑΙΟΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ ? ΜΕΡΟΣ Α
Πρόλογος

Έως τώρα, η επίσημη «επιστήμη» έλεγε ότι τα πρώτα κοσμήματα που φόρεσε ο άνθρωπος «πρωτοφορέθηκαν πριν 40.000 χρόνια»! Αυτό έχει πάει σήμερα πολύ πιο πίσω…

Και όταν ρώταγες κάποιον ιστορικό ή αρχαιολόγο, ποιοι ήσαν οι πρώτοι χρυσοχόοι, σου απαντούσε χωρίς δεύτερη σκέψη: «Οι Αιγύπτιοι»! Γιατί, ρωτούσες; «Λόγω της αφθονίας χρυσού στην ευρύτερη περιοχή της ΒΑ. Αφρικής». Πότε, επέμενες; «Την 5η χιλιετία π.Χ.»?
Ας δούμε τώρα τα νεώτερα αρχαιολογικά και όχι φανταστικά δεδομένα, που βάζουν την Θράκη - και όχι την Αίγυπτο - στην πρώτη θέση της χρυσοχοΐας παγκοσμίως:

Η πρώτη ύλη για τα αρχαία κοσμήματα ήταν κυρίως ο χρυσός, που προερχόταν από την χερσόνησο της Ιωνίας, την Κολχίδα και την Μακεδονία.
Ο χρυσός και το ασήμι χρησιμοποιήθηκαν ενωρίς και στην Κρήτη, ήδη από το 3500 π.Χ. [1]  τουλάχιστον, κυρίως για την κατασκευή κοσμημάτων [2], όπλων και τελετουργικών σκευών.

Χρυσό κόσμημα του 4.600 π.Χ. βρέθηκε στην αρχαία θρακική νεκρόπολι της Αλυκής στην Βουλγαρία

Ένα χρυσό κόσμημα βάρους 2 γραμμαρίων που ανακαλύφθηκε μεταξύ τάφων της αρχαίας θρακικής «προϊστορικής» νεκροπόλεως στην Αλυκή (νυν Solnitsata), και χρονολογείται στα τέλη της Χαλκολιθικής, 6 χλμ. ΝΑ. της σύγχρονης πόλεως της Provadiya, της επαρχίας Βάρνας, στην ΒΑ. Βουλγαρία, φέρνει τα πάνω-κάτω στην Ιστορία της Χρυσοχοΐας! Το χρυσό κόσμημα, που είναι τουλάχιστον του 4.600-4.300 π.Χ. ανακαλύφθηκε από αρχαιολόγους στην ανασκαφή της Αλυκής, ενός «προϊστορικού» οικισμού, που έχει ονομασθεί η «αρχαιότερη προϊστορική πόλη της Ευρώπης».
Το κόσμημα δεν είναι απλώς χρυσό, αλλά και εκλεπτυσμένο και 23-24 καρατίων! Ευρέθη από την ομάδα του αρχαιολόγου καθηγητή, κ. Βασίλ Νικόλωφ, από το Εθνικό Ινστιτούτο και Μουσείο Αρχαιολογίας της Βουλγαρικής Ακαδημίας Επιστημών.
«Αυτή είναι η πρώτη φορά που βρίσκουμε χρυσό εδώ. Αλλά έχουμε επίσης εκατοντάδες άλλα νέα ευρήματα», είπε ο καθηγητής Νικόλωφ.
Δεν είναι σαφές εάν το χρυσό αυτό κόσμημα φορέθηκε από γυναίκα ή από άνδρα. Πάντως φορέθηκε για να δηλώσει την υψηλή κοινωνική θέση του κατόχου του.
Η περιοχή της αρχαίας Θράκης, γύρω από τις νυν λίμνες Βάρνας και Beloslav, στην σημερινή ΒΑ. Βουλγαρία, κατοικούνται από την – κακώς λεγόμενη ? «προϊστορική» εποχή, και είχαν αναπτύξει μια πολύ πολιτισμένη κοινωνία, δυστυχώς ακόμη άγνωστη και ανεξερεύνητη. Μια «προϊστορική» κοινωνία που ειδικευόταν στην αλατοπαραγωγή, η οποία εξαγόταν σε μακρινές αγορές! Η παραγωγή αλατιού ώθησε το εμπόριο. Το ίδιο το αλάτι χρησίμευε, πιθανότατα, ως νόμισμα. [3] Η εξόρυξις του ορυκτού άλατος στην περιοχή άρχισε κατά το 5.400 π.Χ. όταν η πόλις κατοικείτο από περίπου 350 άτομα. Οι προϊστορικοί Θράκες της πόλεως άναβαν φωτιά σε λάκκους, έβραζαν νερό από μια τοπική πηγή θαλασσινού νερού, σε κεραμικά αγγεία, τα οποία τοποθετούσαν μέσα σε μεγάλους κλιβάνους (διαμέτρου έως 10 μ.) με τρούλλο και παρήγαγαν «τούβλα» από αλάτι. Έτσι διακινείτο το άλας ίνα χρησιμοποιηθεί για την διατήρηση του κρέατος, των ψαριών, κ.ά. Τα αλατότουβλα ήταν οι «καταψύκτες» της εποχής!
«Υπήρχε ένας εξαιρετικώς ανεπτυγμένος πολιτισμός σ’ αυτά τα εδάφη. Συμπυκνώθηκε σε δύο τοποθεσίες. Υπήρξε ένα σημαντικό κέντρο για την επεξεργασία χαλκού και χρυσού, κοντά στις λίμνες της Βάρνας, και στον προϊστορικό οικισμό Solnitsata, υπήρξε το κέντρο εξορύξεως αλατιού. Αυτή η κοινωνία αναπτύχθηκε για περίπου 200-300 χρόνια. Αυτό που είναι ενδιαφέρον, σχετικώς με το χρυσό κόσμημα, που έχουμε βρει τώρα, είναι ότι δεν ανακαλύφθηκε μέσα σε έναν από τους τάφους, αλλά μεταξύ τους. Άρα ίσως ανήκε σε κάποιο είδος πιο ιδιαίτερου τελετουργικού. Σε κάθε περίπτωση, αυτό το κόσμημα είναι ένα άλλο δείγμα της τέχνης του κοσμήματος, που αναπτύχθηκε εκείνη την εποχή», εξηγεί ο κ. Νικόλοφ. Ο ίδιος επισημαίνει ότι ο όρος «κόσμημα» μπορεί να μην είναι ο πιο ακριβής, διότι δεν είχε φορεθεί για διακόσμηση, αλλά ως σύμβολο κύρους.
Η Αλυκή Θράκης, το παλαιότερο πέτρινο φρούριο στην Ευρώπη!
Με κατανάλωση γάλακτος!
Το πέτρινο φρούριο της Αλυκής χρονολογείται στο 4.700 π.Χ.! Αυτό το καθιστά το παλαιότερο πέτρινο φρούριο στην Ευρώπη!
Τα πλούτη του οικισμού έπρεπε να προστατευθούν. Γι? αυτό, κατά την Μέση Χαλκολιθική, οι αρχαίοι Θράκες έκτισαν μια οχύρωση, που αποτελείται από μια τάφρο και προπύργια, που καλύπτονταν με πηλό, καθώς και δύο μεγάλους πέτρινους προμαχώνες. Οι προμαχώνες έχουν καταστραφεί από σεισμό, γύρω στο 4.550 π.Χ. Έτσι, οι κάτοικοι αναγκάσθηκαν να κτίσουν νέα τείχη, από πέτρα, που επίσης καταστράφηκαν από σεισμό. Η τάφρος μπροστά από τα τείχη του φρουρίου είχε διάμετρο 100 μ., πάνω από 2 μ. πλάτος και 3,3 μ. βάθος. Το τείχος του οικισμού είχε σχήμα ελλειψοειδές, με διάμετρο περίπου 90 μ.! Άρα τότε οι άνθρωποι είχαν πολύτιμες γνώσεις για τις στρατιωτικές υποθέσεις, την αρχιτεκτονική, την άμυνα, τα υδραυλικά έργα, και την γεωμετρία! Προκειμένου να διασφαλισθεί η καλύτερη άμυνα, ο τοίχος δεν ήταν κυκλικός, αλλά τμήματά του ακολουθούσαν και ευθείες γραμμές. Αυτό συμβαίνει γιατί το στρογγυλό σχήμα θα ήταν πιο δύσκολο να το υπερασπισθούν. Τα τείχη του κάστρου έχουν εντυπωσιακά οικοδομήματα, τα οποία είναι 4-4,2 μ. πλάτους, και ύψους έως 6 μ.! Είναι ακόμα πιο ενδιαφέρον το γεγονός ότι ο οικισμός έχει διώροφα σπίτια, από ξύλο, πηλό ή πέτρα. Ίσως τα αρχαιότερα διώροφα σπίτια της Ευρώπης! Χρησιμοποιούνταν τόσο για κατοικίες, όσο και αποθήκες αλατιού. Βρέθηκε και μια σιταποθήκη, όπου ευρέθησαν 4 δρεπάνια από κέρατα ελαφιού! Αλλά ακόμα δεν γνωρίζουμε πού ακριβώς ήταν η είσοδος του φρουρίου.
Ο κ. Νικόλοφ ήταν ο επί κεφαλής των αρχαιολόγων από την ανακάλυψή του αρχαίου φρουρίου, το 2005. Υπενθύμισε ότι και τα δείγματα σκελετών, που βρέθηκαν στην Solnitsata απέδωσαν πρόσφατα «εκπλήξεις»: Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι άνθρωποι που ζούσαν εκεί, κατά την 5η χιλιετία π.Χ. κατανάλωναν γάλα, ίσως, πολύ πριν σκεφτούν οι άνθρωποι να χρησιμοποιούν το γάλα των κατοικίδιων ζώων!
Εκτός από το χαλκολιθικής εποχής χρυσό κόσμημα, οι αρχαιολόγοι στις ανασκαφές στην Αλυκή ηύραν πολλά βέλη και δόρατα, οστέινα διακοσμητικά, και ένα άθικτο οστέινο είδωλο, που θα μπορούσε να γίνει το έμβλημα της βουλγαρικής πόλεως της Provadiya, είπε ο καθηγητής. Τα πολλά βέλη και δόρατα που βρέθηκαν κοντά στο τείχος του φρουρίου σημαίνουν ότι ο τόπος ήταν θέατρο σκληρών μαχών.
Οι ανασκαφές του 2015 του οικισμού Αλυκής χρηματοδοτήθηκαν με το πενιχρό ποσόν των 7.200 ευρώ από το υπ. Πολιτισμού της Βουλγαρίας. Πολλά περισσότερα προϊστορικά αντικείμενα μπορούν να βρεθούν εάν ολόκληρος ο τύμβος ανασκαφεί. Ωστόσο, ο συγκεκριμένος θρακικός τύμβος έχει ύψος πάνω από 20 μ., αρχαιολογικό στρώμα 6 μ., διάμετρο 105 μ., και είναι εκτάσεως 1,75 στρ.! Αυτό το είδος των ανασκαφών είναι πολύ ακριβό για το βουλγαρικό υπουργείο? Εδώ χρειάζεται και η συνδρομή του ελληνικού υπουργείου Πολιτισμού, με τόσους άνεργους αρχαιολόγους που διαθέτει ? αν ξέρει το ελληνικό υπ. Πολιτισμού τι σημαίνει? Θράκη!
Ο οικισμός της Αλυκής είναι η πρώτη γνωστή περίπτωση της Ευρώπης χρήσεως άλατος, σχετικής τεχνολογίας, και το παλαιότερο κέντρο παραγωγής αλατιού, τουλάχιστον στην Ευρώπη.
Ως έργο της «προϊστορικής» τέχνης, το κόσμημα από την Αλυκή συναγωνίζεται τα ευρήματα του χρυσού θησαυρού της Βάρνας [4] (επίσης από χαλκολιθική νεκρόπολι, του 4.500 π.Χ.), που είναι ο παλαιότερος χρυσός θησαυρός που βρέθηκε στον κόσμο!
Τα αρχαιολογικά ευρήματα από τον οχυρωμένο προϊστορικό οικισμό της Αλυκής/Solnitsata αποτελούν μέρος των συλλογών του Εθνικού Ινστιτούτου και του Αρχαιολογικού Μουσείου της Σόφιας και του Μουσείου Ιστορίας της Provadiya.
ΠΗΓΕΣ: βουλγαρική εφημ. «Standart», πρακτ. Ειδ. «Τσέρνο Μόρε», Arch.InBulg. 24.9.2015.


Ο σύγχρονος χρυσός Μακεδονίας-Θράκης

Στην Ανατ. Χαλκιδική και συγκεκριμένα στην περιοχή Ολυμπιάδος, ευρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα πολυμεταλλικά μεταλλεύματα χρυσού παγκοσμίως, το οποίο περιλαμβάνει αποθέματα (βέβαια και πιθανά) 14,53 εκατ. τόνων, με περιεκτικότητες 9,31g/t Au, 128,59g/t Ag, 4,18% Pb, 5,57% Zn.
Στην ίδια περιοχή έχει ανακαλυφθεί και το κοίτασμα πορφυρικού χρυσού των «Σκουριών» με εκτίμηση των εκμεταλλεύσιμων μεταλλευτικών αποθεμάτων σε 153,6 εκατ. τόνους, με μέση περιεκτικότητα 0,89 g/t Au, 0,56% Cu. Επί του παρόντος η παραγωγική εκμετάλλευσις περιορίζεται στο κοίτασμα των Μαύρων Πετρών, στην περιοχή Στρατονίκης με διαθέσιμο αποθεματικό δυναμικό 2,12 εκατ. τόννων μεικτού θειούχου μεταλλεύματος και περιεκτικότητες 7,62% Pb, 10,25% Zn, 179g/t Ag. Η εξορυκτική παραγωγή του μεταλλείου ανέρχεται περίπου σε 200.000 τόνους, ενώ στο εργοστάσιο εμπλουτισμού Στρατωνίου, παράγονται ετησίως 25.300 τόνοι αργυρούχου συμπυκνώματος μολύβδου (γαληνίτη) και 42.100 τόνοι συμπυκνώματος ψευδαργύρου (σφαλερίτη), οι οποίοι στο σύνολό τους πωλούνται σε μεταλλουργίες του εξωτερικού.
Στην Θράκη υφίστανται επίσης σημαντικά κοιτάσματα επιθερμικού χρυσού:
α) στην περιοχή Περάματος και Πετρωτών νομών Ροδόπης και Έβρου, με  εκμεταλλεύσιμα αποθέματα 11 εκατ. τόνων, με μέση περιεκτικότητα σε χρυσό 3,8 g/tn, και
β) στην περιοχή Σαπών Ροδόπης, με αποθέματα 1,5 εκατ. τόνων εκμεταλλεύσιμου χρυσοφόρου μεταλλεύματος.
Εάν προστεθεί ο χρυσός από τα συνολικά βεβαιωμένα αποθέματα όλων των ανωτέρω μεταλλογενετικών τύπων, ανέρχεται περίπου σε 450 τόνους ανακτήσιμου χρυσού, γεγονός που σε περίπτωση μεταλλουργικής παραγωγής, θα καθιστούσε την Ελλάδα σημαντική παραγωγό χρυσού.
ΠΗΓΗ: Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΙΓΜΕ).

[1] Βλ. ευρήματα από τα πρωτομινωικά νεκροταφεία Αρχανών, Κουμάσας, Λεβήνος, Μόχλου, Πλάτανου, κ.ά.
[2] Στα πρωτομινωικά κοσμήματα ευρίσκουμε περιδέραια, βραχιόλια, διαδήματα, επίρραπτα, κοσμήματα μαλλιών, κ.ά.
[3] Από την δασυνόμενη ελληνική λέξη άλας, ετυμολογείται η λατ. λέξις salt (με την δασεία να τρέπεται σε s), από την οποία δημιουργήθηκε η λέξις salary (= μισθός), διότι οι λεγεωνάριοι των ρωμαϊκών λεγεώνων πληρώνονταν με (το πολύτιμο) αλάτι, αντί χρημάτων, το οποίο αντάλλασσαν στις αγορές!
[4] Η Βάρνα ευρίσκεται στην Μαύρη Θάλασσα, 37 χλμ. Α. της Provadiya.


Σχετικά Άρθρα

Μικροκομοτηναίικα

Προσπαθούμε όπως όλοι οι εχέφρονες Έλληνες με τη στοιχειώδη νοημοσύνη, να αντιληφθούμε τους πραγματικούς  λόγους, που οδήγησαν  στην απόφαση της Ελληνικής Αστυνομίας να απαγορεύονται οι δημόσιες συναθροίσεις