«Η Νερμάν Μολλά τραγουδά τραγούδια των Πομάκων»

Για την κατά το δυνατόν πληρέστερη παρουσίαση των τραγουδιών περιλαμβάνονται στο ένθετο φυλλάδιο οι στίχοι των τραγουδιών με τη μετάφρασή τους στα ελληνικά, μουσική μεταγραφή τριών τραγουδιών και παραπομπές σε παραλλαγές τους από άλλα μέρη της οροσειράς της Ροδόπης.
Τα τραγούδια του νέου δίσκου είναι τα ακόλουθα:
1. Τri rri rtko - Τίρι ρίρι, μικρούλι, 2. Nni mi nni Hseyn - Νάνι μου, νάνι Χουσεΐν, 3. Zagliha se – Αγαπήθηκαν, 4. Rsa ksa mom - Κόκκινα μαλλιά έχω, 5. Tntiri, bbo, tntiri - Τίντιρι, γιαγιά, τίντιρι, 6. Huseyn se ye razboll – Ο Χουσεΐν αρρώστησε, 7. ‘Isushi me, zgorme – Ξέρανέ με, κάψε με, 8. Rdo blo mlo – Ράντο άσπρη λατρεμένη, 9. Kray me mme lbele - Μάλωνέ με, μουρμούριζε, αγάπη μου, 10. Yot blno po blna stnava - Από τη στενοχώρια πιο πολύ στεναχωρέθηκα.
Στη νέα έκδοση σημαντική είναι η συμβολή του μουσικού Ιωάννη Κακάρα, ο οποίος εργάστηκε ατελείωτες ώρες σε όλες τις φάσεις της παραγωγής, επιμελήθηκε την ενορχήστρωση και τις μουσικές μεταγραφές. Επίσης η εθνομουσικολόγος Ευτυχία Δρούτσα από το Πανεπιστήμιο της Σορβόννης έκανε τη γενική εισαγωγή στα τραγούδια των Πομάκων. Στο νέο cd έπαιξαν οι παρακάτω μουσικοί: Ιωάννης Κακάρας (λαούτο), Γεώργιος Καλαβρινός (καβάλι, νταούλι), Νικόλαος Παπαδημητρίου (γκάιντα), Κωνσταντίνος Παπανικολάου (κόντρα μπάσο). Η επιμέλεια της έκδοσης έγινε από τον Ν. Κόκκα.
Οι καταγραφικές εκδόσεις των τραγουδιών των Πομάκων έγιναν στην Ελλάδα με ιδιαίτερη καθυστέρηση, μόλις την τελευταία δεκαετία. Οι πρώτες κασέτες που κυκλοφόρησαν από τη Θρακική Εταιρεία με πομάκικα τραγούδια ήταν: Pomtski Psne (1996), Itfare Kirse Pnjuret (1997), Bugsni Psne (2000). Ακολούθησαν δύο cds του Μουσταφά Αχμετσίκ από τη Σμίνθη (2002) που εκδόθηκαν στην Ξάνθη από τον εκδοτικό οίκο Σπανίδη.
Ο Αλή Ρόγγο από τη Γλαύκη έχει εκδώσει δύο βιβλία-συλλογές πομάκικων τραγουδιών που περιέχουν και cds. Το πρώτο είχε τίτλο Πομάκικα δημοτικά τραγούδια της Θράκης (2002) και το δεύτερο Παραμύθια και τραγούδια των Πομάκων της ορεινής Ξάνθης (εκδόσεις Οδυσσέας-2004). Εκτός από τα βιβλία του, ο Αλή Ρόγγο έχει εκδώσει το cd Πομάκικα Δημοτικά τραγούδια από τη Γλαύκη Ξάνθης (2002). Το 2003 ο Βαγγέλης Δωρόπουλος επιμελήθηκε το cd με τίτλο Pomtski Psne, με τη συμμετοχή τεσσάρων Πομάκων τραγουδιστών. Αξίζει να σημειωθεί πως τραγούδια της βουλγαρικής Ροδόπης με Πομάκους που ζουν σήμερα στην Τουρκία εκδόθηκαν και στην Κωνσταντινούπολη με τον τίτλο: Pomak Gmenlerde Mzik ve Pesna. Kalan Mzik (1998).
Στη Βουλγαρία οι εκδόσεις και οι καταγραφές των τραγουδιών των Πομάκων είναι αναρίθμητες και ξεκινούν πολλές δεκαετίες νωρίτερα.
Οι συγκεκριμένες εκδόσεις πομάκικων τραγουδιών είναι πολύ λίγες σε σύγκριση με το υπάρχον υλικό. Το σημαντικό αυτό κενό στη δισκογραφία ήρθε να καλύψει το Πολιτιστικό Αναπτυξιακό Κέντρο Θράκης. Για το ΠΑΚΕΘΡΑ ο νέος αυτός δίσκος είναι ο έβδομος στη σειρά των εκδόσεών του και ο τρίτος που περιέχει τραγούδια των Πομάκων.
Προηγήθηκαν οι δίσκοι Τραγούδια και σκοποί των Πομάκων από τα Κιμμέρια και τα Άσκυρα Ξάνθης (2005) και Πομάκικα τραγούδια από την ορεινή Ξάνθη, με τη μοναδική φωνή της Νερμάν Μολλά (2006).
Το cd της Νερμάν Μολλά ήταν η πρώτη έκδοση πομάκικων τραγουδιών με γυναικεία φωνή στην Ελλάδα. Η νεαρή και πρωτοεμφανιζόμενη τραγουδίστρια τόλμησε πριν δύο χρόνια να βγάλει από την αφάνεια τα τραγούδια του χωριού της (Δημάριο Ν. Ξάνθης), τραγουδώντας χωρίς τη συνοδεία μουσικών οργάνων. Στα χρόνια που ακολούθησαν η Νερμάν Μολλά έκανε τις πρώτες δημόσιες εμφανίσεις της στην Ξάνθη, την Κομοτηνή και την Αθήνα. Είναι φανερό πως μέσα στη νέα δισκογραφική δουλειά ωρίμασε το μουσικό αισθητήριο της Νερμάν Μολλά, αλλά παράλληλα ωρίμασαν και οι συνθήκες για την ευρύτερη αποδοχή μιας γυναικείας παρουσίας στη δημοτική μουσική της ορεινής Ξάνθης. Η συναυλία της Νερμάν Μολλά στην «Πομάκικη βραδιά» που διοργάνωσε ο πολιτιστικός σύλλογος Πομάκων στις 19/4/2008 επισφράγισε ένα νέο ξεκίνημα για την ταλαντούχα τραγουδίστρια.
Η νέα αυτή έκδοση εντάσσεται σε μία σειρά σχετικών έντυπων εκδόσεων που έχει πραγματοποιήσει το ΠΑΚΕΘΡΑ την τελευταία δωδεκαετία, οι οποίες συμπεριλαμβάνουν τα ακόλουθα βιβλία: Πέτρου Θεοχαρίδη, Πομάκοι.
Οι μουσουλμάνοι της Ροδόπης, 1995, Νικολάου Κόκκα, Μαθήματα Πομακικής Γλώσσας (τεύχος Α’ 25 μαθήματα, τεύχος Β’ Παραμύθια-Τραγούδια–Παροιμίες, Τεύχος Γ’ Πομακο-ελληνικό, Ελληνο-πομακικό Λεξικό), 2004., Μάρθας Αποστολίδου (εικονογράφηση), Τα τρία χρυσά μήλα και ο δράκος με τα εφτά κεφάλια, Σειρά: Παλιά Πομάκικα παραμύθια για παιδιά αρ. 1, 2006.