Η πρώτη αγωγή για συκοφαντική δυσφήμιση μέσω blog εκδικάστηκε στην Κομοτηνή

Αναγνώρισε τα όσα γράφηκαν για τον δημοσιογράφο της Καβάλας Γιώργο Καρανίκα δεν ήταν κολακευτικά και τον έθιγαν, αλλά υπεραμύνθηκε της υπερασπιστικής γραμμής των εναγομένων ότι ο φερόμενος σαν κάτοχος του ιστότοπου δεν είναι ο Νίκος Βαβατσικλής. Αμέσως από τον δικηγόρο της πολιτικής αγωγής κ. Γιαλάογλου του επιδείχθηκε σειρά δημοσιευμάτων στην τοπική εφημερίδα «Θρακική αγορά» στον ιντερνετικό οδηγό Κomotini on line και σε άλλα δημοσιεύματα ότι υπέγραφε απόψεις του ο Νίκος Βαβατσικλής υιός του πρώην δημάρχου Τάσου Βαβατσικλή, ως κάτοχος της διαχείρισης των συγκεκριμένων ιστοτόπων.
Το δικαστήριο θα κληθεί να αξιολογήσει τα στοιχεία που παρέθεσαν οι μάρτυρες των δύο πλευρών στην ενδιαφέρουσα αυτή αγωγή, αλλά και την επιχειρηματολογία εκ μέρους του Γιώργου Καρανίκα, των δικηγόρων του Γιώργου Κυμπαρίδη και Στέργιου Γιαλάογλου και του Νίκου Βαβατσικλή με την επιχειρηματολογία των δικηγόρων του Χρήστου Χατζηπέμου και Περικλή Κοτσιανόπουλου. Μάρτυρας της πλευρά του κ. Καρανίκα εξετάστηκε ο διευθυντής του διαπολιτισμικού σχολείου Σαπών Ηλίας Ιωαννάκης ο οποίος καυτηρίασε ως θλιβερή την δημοσιογραφία όταν κάποιος επιτίθεται σ’ ένα άνθρωπο που έχει μια φυσική αδυναμία με τις συγκεκριμένες φράσεις ονομαστικά, λέγοντας ότι και ο ίδιος ήταν παλιός συνεργάτης του κ. Βαβατσικλή και με την συμπεριφορά του κατήντησε πολιτικός του αντίπαλος. Ανέφερε ότι το συγκεκριμένο μπλογκ και το υβριστικό και συκοφαντικό δημοσίευμα του το έστειλε ο γιος του από την Αμερική και φίλοι του από την Αυστραλία που το είδαν και από την Κομοτηνή λέγοντας ότι ο ιστότοπος αυτός έχει πολύ μεγάλη επισκεψιμότητα και την παρακολουθούν οι χιλιάδες ψηφοφόροι του κ. Βαβατσικλή. Είπε ότι είναι ψευδές, ότι ο δημοσιογράφος διώχθηκε από την Καβάλα, διατηρεί ένα μεγάλο τουριστικό γραφείο εκεί, είναι διευθυντής σύνταξης του περιοδικού ΜΑΤΙΕΣ και είναι σύμβουλος επικοινωνίας του υπουργού Ευριπίδη Στυλιανίδη.
Ο κ. Καρανίκας ζητά με την αγωγή του αποζημίωση ύψους 56.000 ευρώ περίπου.
Πανελλήνιο ενδιαφέρον
για την έκβαση της αγωγής
Επειδή είναι η πρώτη αγωγή πανελληνίως που αφορά blog του ίντερνετ μιλήσαμε με τον δικηγόρο Ξάνθης κ. Γιαλάογλου ο οποίος απάντησε φωτίζοντας πολλά ερωτήματά μας.
Κύριε Γιαλάογλου να μας ενημερώσετε για τα όρια της νέας τεχνολογίας την χρήση των μπλόγκερς, το πώς λειτουργούν ασύδοτα πολλές φορές και είναι μία τεράστια συζήτηση η οποία τώρα ξεκινά στην Ελλάδα με κάποια καθυστέρηση. Χειρίζεστε μία υπόθεση του συναδέλφου Γιώργου Καρανίκα, ήθελα να μας πείτε ποια είναι τα καινούρια στοιχεία που μελετήσατε και τα οποία θα εισάγετε στην δικογραφία.
-Καταρχήν να βάλω ένα πρώτο όριο. Είναι το ζήτημα του ότι μιλάμε για ευρυζωνικότητα και για διάδοση του χρήσης του ίντερνετ πλέον σε κάθε τομέα είτε παραγωγικό και κοινωνικό της ζωής μας. Εκείνο λοιπόν που πρέπει να αξιολογήσουμε είναι το εξής. Ότι όπως κάθε τι καινούριο που μας γεμίζει ενθουσιασμό, έτσι έγινε και με το ίντερνετ. Όπως τώρα αναλογιζόμαστε την χρήση των κινητών, τώρα θα αρχίσουμε να μιλάμε για την υπερβολική έκθεση στην χρήση του ίντερνετ. Εάν λοιπόν δεν μπουν φραγμοί και ένα σαφές νομοθετικό πλαίσιο που θα προστατεύει τον πολίτη που δέχεται κριτική μέσα από τον ίντερνετ, γιατί η διαφορά με το ίντερνετ είναι ποια. Ότι την εφημερίδα την αγοράζεις και έχεις το δικαίωμα της επιλογής και αν θέλεις δεν την διαβάζεις. Στο ίντερνετ δεν υπάρχει αυτό. Όποτε ανοίξεις τον υπολογιστή σου θα δεις τα πάντα. Άρα λοιπόν εφόσον στο κάθε σπίτι μπορεί να εισάγεται μία είδηση και να διαβάζεται ταυτόχρονα από χιλιάδες κόσμο, αν εκεί δεν φροντίσουμε να βάλουμε όρια είναι σίγουρο ότι κάποια στιγμή θα φτάσουμε σε μία «ιντερνετική ανθρωποφαγία». Είναι κανιβαλισμός ο οποίος σε χώρες όπως την δική μας που λειτουργεί πάντα με ενθουσιασμό άκρατο, είναι πολύ επικίνδυνος. Μπορεί να κινδυνεύσει ο ίδιος ο κοινωνικός ιστός που τόσα χρόνια έχουμε δημιουργήσει. Και επειδή είμαστε άνθρωποι που αρεσκόμαστε να λειτουργούμε εκτός ορίων, εκεί λοιπόν χρειάζονται τα όρια πρωτίστως για να μπορέσει να ξεδιαλεχτεί και ο καλός από τον κακό δημοσιογράφο. Ο δημοσιογράφος από τον λασπολόγο, ο δημοσιογράφος από τον μόνιμο συκοφάντη. Αυτά λοιπόν τα όρια μπορεί να τα θέσει μόνο η πολιτεία. Αν μας αφήσει για λίγο καιρό ακόμη απροστάτευτους και αν δεν λειτουργήσουν οι θεσμοί της δικαιοσύνης προστατευτικά γι’ αυτό τον κόσμο, τότε θα έχουμε σοβαρά προβλήματα. Ήδη τα έχουμε. Βλέπουμε ότι ιστοσελίδες όπως η σημερινή ή κάτι ανάλογες με τον τίτλο blogspot όπου ο καθένας μπορεί να καταθέτει την γνώμη του, είναι ευρέως διαδεδομένα. Εκατοντάδες χιλιάδες κόσμος πλέον λειτουργεί με αυτές τις σελίδες που έχουν αυτό τον τίτλο. Αν λοιπόν σε αυτές τις σελίδες δεν μπορέσουμε λίγο να εμβαθύνουμε με διακριτικότητα βέβαια, αλλά και με την βοήθεια καθηγητών ίσως και ιδιαίτερων νομικών σε αυτό το ζήτημα, θα έχουμε σοβαρά προβλήματα τα οποία εισπράττουμε ήδη σε μεμονωμένες περιπτώσεις όπως την δική μας.
Ήθελα να ρωτήσω, τα αδικήματα της συκοφαντικής δυσφήμισης, της εξύβρισης, αυτά που προβλέπονται από τον κοινό ποινικό κώδικα, εντάσσονται σε τέτοιου είδους φρασεολογίες των ηλεκτρονικών ιστοτόπων;
-Σαφώς και εντάσσονται. Υπάρχει γενικό πλαίσιο. Θέλουμε όμως να το εξειδικεύσουμε τώρα που έχουμε και την ευρυζωνικότητα και την χρήση του ίντερνετ. Οι διατάξεις του ποινικού κώδικα είναι γενικές και εφαρμόζονται σε όλους. Απλά είναι το ζήτημα ότι πρέπει να βάλουμε κάποια ιδιαίτερη διάταξη για το ίντερνετ. Είναι κάτι που ο νομοθέτης όταν το θεσμοθέτησε το 1985, δεν το είχε υπόψη του ότι θα φτάναμε σήμερα να μιλάμε για συκοφαντική δυσφήμιση όχι διά μέσου Τύπου ή τις κλασικές μορφές, έχουμε τώρα και την χρήση του ίντερνετ, η οποία όμως έχει και πολλά πρόσωπα, γιατί εδώ έχουμε το εξής. Ποιος είναι αυτός που διαθέτει την ιστοσελίδα; Ποιος είναι αυτός που διαχειρίζεται το δίκτυο; Ποιος είναι αυτός ο οποίος δίνει την άδεια για να μπορεί κάποιος να κάνει χρήση μιας ιστοσελίδας και να την διαθέτει στο ευρύ κοινό; Γι’ αυτό και λέω ότι θέλει ιδιαίτερη λεπτομερή ρύθμιση το ζήτημα.
Δημιουργείται όμως έτσι ένα καθεστώς ασάφειας;
-Δεν είναι ασαφές. Εδώ με το νομοθετικό πλαίσιο προσδιορίζουμε πρόσωπα. Δηλαδή αυτή την στιγμή εγώ έχω την δυνατότητα από ίδια περίπτωση να δημιουργήσω μία ιστοσελίδα στο όνομα κάποιου που θέλω να βλάψω και να εμφανίζω κείμενα δικά μου ως δικά του. ποιος είναι λοιπόν αυτός που δίνει την άδεια χρήσης του ίντερνετ;
Πώς θα περιφρουρηθεί αλήθεια;
-Αυτό λέμε. Ότι εάν δεν δημιουργήσεις πρόσωπα, πώς είναι για το νόμο περί καταναλωτή; Λέει λοιπόν για το νόμο περί καταναλωτή, όταν εγώ αγοράζω ένα προϊόν το οποίο είναι εισαγωγής, ο καταναλωτής επειδή είναι απροστάτευτος στρέφεται κατά αυτού που του το παρέχει, του πρώτου. Ακόμη και αν το προϊόν είναι επώνυμο και η εταιρεία βρίσκεται στο εξωτερικό, ευθύνη έχει και ο εισαγωγέας και ο πωλητής ο τελευταίος. Άρα λοιπόν αν γνωρίζω ότι εγώ μπορώ καταρχήν να έχω εικόνα για το ποιος είναι αυτός που κάνει την διαχείριση του διαδικτύου σε επίπεδο μεγάλων εταιρειών που νέμονται το δίκτυο. Αν γνωρίζω λοιπόν ποιοι είναι αλλά ο νομοθέτης μου δίνει το δικαίωμα χτυπώντας τον τελευταίο κρίκο να μπορώ να διεκδικώ την ικανοποίηση ενός δικαιώματός μου, εμένα με ικανοποιεί.
Να έρθουμε λίγο στην υπόθεση και να δούμε λίγο τον τελευταίο κρίκο και τα εμπλεκόμενα πρόσωπα. Ποια είναι τα σημεία που θίγονται και είναι υπό διερεύνηση;
-Εδώ έχουμε έναν ο οποίος κάνει χρήση μιας ιστοσελίδας, την διαχειρίζεται και μάλλον την προσφέρει στο κοινό για ανάγνωση και για πρόσθεση σχολίων. Αυτός λοιπόν που είναι επώνυμος, είναι Κομοτηναίος, αυτός λοιπόν έχει ευθύνη της διαχείρισης του υλικού όπως έχετε εσείς που διαχειρίζεστε μία εφημερίδα. Όταν σας φέρνουν μία επιστολή η οποία είναι προφανώς συκοφαντική είστε υποχρεωμένη να την δημοσιεύσετε; Όχι. Άρα κάποιος έχει ευθύνη της διαχείρισης του ελέγχου. Ποιος λοιπόν κάνει σε αυτή την ιστοσελίδα την διαχείριση των σχολίων που καταγράφονται; Αυτός λοιπόν έχει ευθύνη απέναντι σε μένα ως Κομοτηναίο, ως ένα απλό πολίτη, που θίχτηκα γιατί μέσα στην ιστοσελίδα αυτή υπήρχαν προφανώς δυσφημιστικά και άκρως εξυβριστικά δημοσιεύματα, απόψεις, γεγονότα που καταγράφηκαν και τα οποία είναι και ψευδή, τα οποία επισύρουν κολασμό, είτε είναι ποινικός, είτε είναι αστικός. Γι’ αυτό τον λόγο σε αυτή την περίπτωση υπάρχει ένας πολίτης που ζητάει να ικανοποιηθεί λέγοντας ότι θίχτηκα από μία τέτοια καταχώρηση και ζητάω την προστασία του νόμου, υποχρεώνοντας ενδεχομένως αυτόν που έκανε αυτή την χρήση των σχολίων, την δημοσίευση, να αναλογιστεί ότι καταβάλλοντας κάποια αποζημίωση εάν το δικαστήριο κρίνει κάτι τέτοιο, ότι έχει ευθύνες από εδώ και πέρα και ότι θα είναι πιο προσεκτικός.
Υπάρχει νομολογία, υπάρχει δεδικασμένο, υπάρχουν αγωγές που έχουν εξελιχθεί;
-Εξ όσων γνωρίζω προς το παρόν είναι η πρώτη που συζητάμε εδώ σε επίπεδο εφετείου. Δεν έχω δει κάτι ανάλογο στη νομολογία που έψαξα, νομίζω ότι είναι η αρχή.
«Να έχεις θάρρος, η δικαιοσύνη στο τέλος κερδίζει» το ρητό του Ισοκράτη επικαλέστηκε ο Γιώργος Καρανίκας όταν του ζητήσαμε κάποιο σχόλιο για την υπόθεση, λέγοντας ότι θα περιμένει την έκβασή της.
Από την άλλη πλευρά ο δικηγόρος Χρήστος Χατζηπέμος ρωτήθηκε για τον υπερασπιστικό ισχυρισμό της επίμαχης αγωγής
«Η συγκεκριμένη αγωγή ισχυρίζεται ότι σε κάποιο μπλογκ δημοσιοποιήθηκε ένα κείμενο το οποίο έθιγε την τιμή και την υπόληψη του κ. Καρανίκα. Ο δικός μας ισχυρισμός είναι ότι υφίσταται έλλειψη παθητικής νομιμοποίησης και ότι ουσιαστικά δεν ήμασταν εμείς ούτε οι ιδιοκτήτες αυτού του μπλογκ, ούτε οι συντάκτες αυτού του κειμένου.
Σχετικά με τη νομοθεσία γύρω από τα μπλόγκς ή γύρω από το ηλεκτρονικό έγκλημα μέσα από τις νέες τεχνολογίες και τους υπολογιστές, υπάρχει ένα ξεκάθαρο τοπίο στην χώρα μας;
-Η τεχνολογία έχει ξεπεράσει τη νομική επιστήμη σε ό,τι αφορά τον χώρο του διαδικτύου. Κατά συνέπεια το ασαφές πλαίσιο το οποίο σήμερα υπάρχει θα πρέπει με μέριμνα της πολιτείας να ξεκαθαριστεί. Αυτό το διαδίκτυο σαν χώρος είναι κάτι το ασύλληπτο, κάτι το αέναο, του οποίου τα όρια μέχρι τώρα δεν έχουν προκαθοριστεί. Κατά συνέπεια είναι πολύ δύσκολο κανείς να συγκεκριμενοποιήσει ευθύνες, πόσο μάλιστα να τις αποδώσει κιόλας.
Βλέπουμε όμως να δημοσιεύονται σημεία και τέρατα υπό τύπο συζητήσεων μια και υπάρχει αυτό το ανεξέλεγκτο κι ατιμώρητο...
-Το ότι δημοσιεύονται διάφορα γενικότερα γύρω από το διαδίκτυο αν θέλετε, το έγκλημα γύρω από το ίντερνετ κλπ., είναι πάρα πολύ σχετικό. Από εκεί και πέρα υπάρχουν διωκτικοί μηχανισμοί, υπάρχουν και όργανα αρμόδια να εξετάσουν και να διαλευκάνουν τέτοιες περιπτώσεις. Όπως για παράδειγμα, με ιδιαίτερη σπουδή στην Ελλάδα αλλά και στον ευρωπαϊκό χώρο γίνεται ένας έλεγχος της παιδικής πορνογραφίας που διακινείται μέσα από το διαδίκτυο».
Το δικαστήριο θα εκδώσει την απόφασή του προσεχώς.
Μελαχροινή Μαρτίδου