Ενδιαφέρον και για τα αρχαία του Τζωρτ Τριλόουαρ δείχνει το γενικό αρχείο του Κράτους

Δεν είναι τυχαίο λοιπόν ότι οι φετινές γιορτές της Αγίας Μαρίνας είναι προ τιμή του αρμοστή της Κοινωνίας των Εθνών, μια πολυσχιδή προσωπικότητα που το 1922 ανέλαβε την αποκατάσταση των προσφύγων της Ανατολικής Θράκης. Τον εκπροσωπούν σήμερα οι γιοι και η εγγονή του που ήρθαν από την μακρινή Αυστραλία, ικανοποιώντας την επιθυμία των κατοίκων του Θρυλορίου που φέρει το όνομά του πατέρα τους. Ο George Devine Treloar γεννήθηκε το 1884 στη Βικτώρια της Αυστραλίας, πήρε μέρος στον Α΄ παγκόσμιο πόλεμο στις τάξεις της Αντάντ, ενώ με την ανακωχή των Γερμανών υπηρέτησε στη δύναμη κατοχής της Ρηνανίας ως υποδιοικητής. Αργότερα τον συναντούμε με τη βρετανική αποστολή στο στρατό της Λευκορωσίας, κάπου στην Κριμαία, πολεμώντας τους μπολσεβίκους. Στην Θράκη έφθασε το 1922 ως επίσημος εκπρόσωπος της Κοινωνίας των Εθνών, είχε μια πολύ καλή εμπειρία, η οποία φάνηκε στην πράξη, όσον αφορά την υπόθεση των προσφύγων το Σεπτέμβριο του 1922.
Από Κιρλίκ Κιρί, το χωριό πήρε το όνομά του, ελληνοποιημένα έγινε Θρυλόριο
Το έργο του ουσιαστικά ξεκινά από την Ανατολική Θράκη. Αυτή την περίοδο η Ανατολική Θράκη ακόμη είναι υπό ελληνική κατοχή, σε ένα μήνα εκκενώνεται και παραδίδεται στην Τουρκία. Το έργο του αρχίζει με την προσπάθειά του να εκκενώσει την Ανατ. Θράκη, να διασώσει όσο το δυνατόν περισσότερο ελληνικό στοιχείο. «Έδιωξε» ικανό αριθμό πλοίων με Έλληνες Μικρασιάτες, Πόντιους και Θρακιώτες από τη Ραιδεστό προς την Ελλάδα, κυρίως προς Θεσσαλονίκη και άλλες πόλεις. Αν και υπήρχε ένδεια σιτηρών κατάφερε την εξασφάλιση των απαραίτητων τόνω, ενώ μέσα από ένα πνεύμα δικαιοσύνης που τον διέκρινε με συνεχείς αναφορές του στα αρμόδια ελληνικά υπουργεία, έδινε πληροφορίες για τους Ποντίων που παραμένουν στις περιοχές τους, έρμαιο των συμμοριών των Τούρκων, κυρίως στα παράλια, σφαζόμενοι και κυνηγούμενοι, για να αποσταλούν πάραυτα πλοία να τους παραλάβουν.
Η δραστηριοποίησή του στην Ανατολική Θράκη
Ξεκινά τον Οκτώβρη του 1922, αρχίζει με την οργάνωση του πρώτου καταυλισμού προσφύγων στο Δεδέαγατς. Αυτό το αποδεικνύουν έγγραφα εποχής όπου περιγράφεται ανάγλυφα η αγωνία του, οι αρρώστιες του πληθυσμού, οι ελλείψεις βασικών αγαθών, η πείνα, η διαχείριση της τύχης των προσφύγων για τους οποίους επέμενε ότι πρώτιστη ευθύνη ήταν η εξασφάλιση εργασίας. ‘‘Πιστέψτε σε αυτούς, δώστε τους δουλειά, οι εργάτες θα δουλέψουν τη γη τους, οι τεχνίτες θα δουλέψουν τα εργαστήρια που θα φτιάξουμε. Παρακαλώ το ελληνικό κράτος, δώστε τους γη και εργαλεία’’. Αυτή ήταν η φιλοσοφία του. Όπως είπε ο Μανώλης Σέργης επίκουρος καθηγητής λαογραφίας που ανίχνευσε την ζωή του George Devine Treloar, υπάρχουν καταπληκτικά κείμενά του όπου επιχειρηματολογεί για το πόσο μωραίνουν οι άνθρωποι, όταν τούς τα δίνεις όλα έτοιμα και πόσο ενεργητικοί και δραστήριοι γίνονται όταν τους πιστεύεις και τους αφήνεις να φτιάξουν τη ζωή τους μόνοι, στηριγμένοι σε κάποια βασικά χρειώδη. Αυτό ακριβώς έγινε και στο Κιρλίκ Κιρί το μετέπειτα Θρυλόριο.

Η γη που τους παραχωρήθηκε ήταν το μοναδικό εφόδιο κι εκεί οι άνθρωποι μονάχοι έφτιαξαν τα σπίτια τους, στο φωτογραφικό υλικό που παραχώρησαν στον σύλλογο αποτυπώνεται φωτογραφικά το πρώτο σπίτι προϊόν κοινή προσπάθειας πολλών νέων. Ένα σημείο σκοτεινό που θα χρειαστεί να φωτιστεί έχει να κάνει με την αναχώρησή του από την Θράκη. και κάποια εργαλεία για να δουλέψουν. «Τα σπίτια θα τα φτιάξετε μοναχοί σας, όπου υπάρχουν ορυχεία να τα αφήσετε ελεύθερα για να πάρουν πέτρες». Σύμφωνα με μια μαρτυρία που βρήκε στο βιογραφικό σημείωμά του, σε αυστραλιανό περιοδικό όπως είπε ο Μανώλης Σέργης η οποία θα χρειαστεί μεγαλύτερη έρευνα ο George Devine Treloar το 1926 ήρθε σε ρήξη με κάποιους ιθύνοντες της τότε ελληνικής πολιτικής σκηνής και εγκατέλειψε τη Θράκη. Πέθανε το 1980 αφήνοντας δύο γιους, τον Ντέϊβιντ και τον Τζων οι οποίοι είναι εδώ και λίγες μέρες τιμώμενα πρόσωπα και προσκεκλημένοι του συλλόγου «η Κερασούντα και το Γαρς» στις φετινές εκδηλώσεις της Αγίας Μαρίνας. Οι δύο άνδρες ευχαρίστησαν για την τιμή που τους γίνεται και πρόσφεραν μικρά κοάλα αναμνηστικά από την Αυστραλία στο παιδικό χορευτικό συγκρότημα του συλλόγου που άνοιξε το μουσικοχορευτικό πρόγραμμα, κάνοντας τους πάντες να συγκινηθούν, γιατί τα μικρά παιδιά από 3 έως και 10 ετών με τις στολές τους έδωσαν τον ρυθμό και τον καλύτερό τους εαυτό.

Η Τίνα Τοκμακίδου που μιλούσε μαζί τους σε όλη την διάρκεια της βραδιάς μας αποκάλυψε ότι ο ένας αδελφός γεννήθηκε στην Θεσσαλονίκη, ενώ η εγγονή του αρμοστή της κοινωνίας των Εθνών που επίσης τους συνοδεύει στο ταξίδι τους στην Ροδόπη θυμάται πολύ έντονα τον παππού της και άκουγε τις ιστορίες που της διηγούνταν για τους 15 οικισμούς που αναδιοργάνωσε εκ του μηδενός στην περιοχή. Μάλιστα το Πρόκτιο που μετονομάστηκε αργότερα σε Ροδίτη (το 1954), είχε το όνομα ενός φίλου του επίσης αρμοστή της κοινωνίας των Εθνών του George Procter.
Η προχθεσινή βραδιά με πολύ ποντιακό χρώμα στην μουσική και τους χορούς έδωσε την αφορμή να τιμηθούν οι δημιουργοί της ιστοσελίδας του συλλόγου από την Αμερική Λευτέρης Υφαντίδης και η σύζυγός του Μαρία, ο Παύλος Τριανταφυλλίδης από το Βερολίνο που είχε υποδεχθεί τον θίασο των μωμογερίων με εκπληκτική φιλοξενία στους οποίους δόθηκε μια χειροποίητη κούκλα πόντια με στολή και το έντυπο υλικό τους συλλόγου με το cd ενώ παρόντες λαμπρύνοντας το εορταστικό ύφος της βραδιάς ήταν οι παλαίμαχοι ποδοσφαιριστές του Απόλλωνα Καλαμαριάς ποντιακής καταγωγής Γεώργιος Νιφαδόπουλος και Γιώργος Μύρτσος που επίσης τιμήθηκαν με ειδική πλακέττα. Στο τραπέζι των επισήμων διακρίναμε το νομάρχη Άρη Γιαννακίδη, τον αντιπρύτανη Σάββα Τοκμακίδη, τον αντινομάρχη Χρήστο Τσαραμπουλίδη, την αντιδήμαρχο πολιτισμού Μάγδα Γιαμουστάρη, την πρόεδρο του διευρυμένου νομαρχιακού συμβουλίου Ροδόπης Έβρου Μαρίκα Πουρνάρα, ενώ παρέστησαν επίσης, ο αρχηγός της μείζονος αντιπολίτευσης στη νομαρχία Μιχάλης Αθανασιάδης, οι νομαρχιακοί σύμβουλοι Μαρία Τρυφωνίδου, Νίκος Κουρκούτας, ο δημοτικός σύμβουλος Γιώργος Μανανάς.
Ευχαριστίες προσωπικά η πρόεδρος του συλλόγου απηύθυνε στην Άννα Παπαδοπούλου που ζύμωσε το ψωμί, τις κυρίες που έκαναν το χασίλ, την κ. Ελένη και όλες τις άλλες κυρίες που συνέβαλαν ευχαριστώντας τες μέσα από την καρδιά της. Το κοινό που έσπευδε μαζικά να προσκυνήσει την εικόνα της Αγίας Μαρίνας Θρυλορίου είχε την ευκαιρία να χειροκροτήσει τα συγκροτήματα που εμφανίστηκαν και χόρεψαν ποντιακούς χορούς και ιδιαίτερα το μικρό σχήμα του συλλόγου «η Κερασούντα και το Γαρς» που έκλεψε την παράσταση. Η αναδρομή στον προσφυγικό Ελληνισμό και τον ποντιακό ελληνισμό όπως την βίωσαν το διήμερο των εκδηλώσεων οι συμμετέχοντες ήταν μια μοναδική εμπειρία και γι΄ αυτό ο σύλλογος αξίζει τα συγχαρητήρια όλων. Το ότι δεν χρηματοδοτήθηκε και όλα έγιναν με τα πενιχρά μέσα αλλά το ποντιακό πείσμα και την επιμονή που τους διακρίνει δεν τιμά καθόλου αυτούς που έχουν το κορβανά και τον διαχειρίζονται κατά το δοκούν…
Μελαχροινή Μαρτίδου